MÀNG KHỬ MÙI – MÀNG THAN HOẠT TÍNH LÀ GÌ?
1. Định nghĩa
Màng khử mùi, hay còn gọi là màng than hoạt tính, là một bộ phận trong hệ thống lọc của máy lọc không khí, được thiết kế chủ yếu để hấp phụ mùi và một phần các hợp chất khí gây mùi trong không khí.
Khác với màng lọc bụi như HEPA, màng than hoạt tính không phải là lớp lọc chuyên dụng để giữ bụi mịn. Chức năng chính của nó là xử lý các chất gây mùi và một số chất ô nhiễm dạng khí thông qua khả năng hấp phụ của than hoạt tính.
2. Công dụng của màng khử mùi
Màng than hoạt tính thường được sử dụng để:
- Khử mùi trong không khí: mùi thức ăn, mùi thuốc lá, mùi vật nuôi, mùi ẩm mốc…
- Hấp phụ một phần các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) — tức các chất có thể bay hơi vào không khí và tạo ra mùi hoặc ảnh hưởng đến chất lượng không khí.
- Giúp không khí sau khi đi qua hệ thống lọc có cảm giác sạch và ít mùi hơn.
- Hỗ trợ giảm các loại mùi phát sinh trong phòng ngủ, phòng khách, văn phòng, phòng có vật nuôi…
Lưu ý: Hiệu quả khử mùi phụ thuộc vào loại than, lượng than, diện tích bề mặt, độ dày màng, tốc độ gió, nồng độ chất ô nhiễm và thời gian tiếp xúc. Vì vậy không nên hiểu rằng màng than hoạt tính có thể loại bỏ hoàn toàn mọi loại khí độc hoặc hóa chất.
3. Cấu tạo và vật liệu sản xuất
Màng khử mùi trên máy lọc không khí có nhiều thiết kế khác nhau. Có thể phân loại theo cấu tạo và dạng thiết kế.
A. Phân loại theo cấu tạo
① Màng tách rời
Là loại màng khử mùi được sản xuất thành một tấm hoặc một mảng riêng biệt, không liên kết cố định với lớp lọc bụi.
Cấu tạo thường gồm:
Khung/giá đỡ → vật liệu chứa than hoạt tính → lớp bảo vệ hoặc lưới giữ than
Ưu điểm của thiết kế này là có thể tháo rời và thay thế riêng màng khử mùi khi than hoạt tính đã suy giảm khả năng hấp phụ.
② Màng hỗn hợp
Là loại màng khử mùi được tích hợp trực tiếp cùng lớp lọc bụi, tạo thành một bộ lọc liền khối.
Ví dụ cấu trúc có thể là:
Lớp lọc bụi → lớp than hoạt tính → lớp vật liệu lọc/bảo vệ
Thiết kế này giúp tiết kiệm không gian và thuận tiện cho việc lắp đặt trong máy.
Tuy nhiên, khi các lớp lọc được tích hợp thành một bộ liền khối, việc thay thế thường phải thay cả cụm lọc, tùy thiết kế của từng model máy.
1 số sản phẩm liên quan :
+ Màng hỗn hợp sharp : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-hon-hop-tuong-thich-cho-may-loc-khong-khi-sharp-ki-hs40-js40-ls40-ns40-ki-ld50-ki-nd50/
+ Màng hỗn hợp panasonic : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-loc-tuong-thich-may-panasonic-f-vxl40-f-vx40-f-vxk40-f-vxm40-f-vr401-mang-loc-hepa/
B. Phân loại theo dạng thiết kế
① Than hoạt tính dạng hạt trong khung lưới
Than hoạt tính được sử dụng dưới dạng hạt, sau đó được giữ bên trong một lớp khung hoặc lưới.
Cấu tạo cơ bản:
Khung → lưới giữ → hạt than hoạt tính → lưới bảo vệ
Ưu điểm:
- Lượng than có thể tương đối lớn.
- Diện tích tiếp xúc với không khí tốt.
- Có thể thiết kế lớp than có độ dày khác nhau tùy yêu cầu.
Đây là dạng thường dễ nhận biết khi quan sát trực tiếp màng lọc.
1 số sản phẩm liên quan :
+ Màng hỗn hợp panasonic : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-hon-hop-tuong-thich-cho-may-loc-khong-khi-sharp-ki-hs40-js40-ls40-ns40-ki-ld50-ki-nd50/
+ Màng hỗn hợp sharp : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-loc-khong-khi-tuong-thich-cho-may-daikin-mcz70-acz70-4-trong-1-mang-loc-hepa-tam-loc-khong-khi/
② Than hoạt tính tẩm trên khung giấy
Ở dạng này, than hoạt tính được phân bố hoặc tẩm lên vật liệu nền dạng giấy, tạo thành một lớp vật liệu vừa có khả năng giữ cấu trúc vừa hỗ trợ hấp phụ mùi.
Ưu điểm:
- Mỏng và nhẹ.
- Dễ tích hợp vào bộ lọc.
1 số sản phẩm liên quan :
+ Màng hỗn hợp daikin: https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-loc-khong-khi-tuong-thich-cho-daikin-mck55-tck55-ack55-mck40-ack40-mang-loc-hepa-tam-loc-khong-khi/
+ Màng hỗn hợp daikin : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-loc-khong-khi-tuong-thich-may-daikin-mck70-ack70-tck70-mang-loc-hepa-tam-loc-khong-khi-bu-am/
③ Bông/xốp tẩm than hoạt tính
Than hoạt tính được phân bố trên hoặc trong vật liệu bông, xốp hoặc vật liệu nền có cấu trúc nhiều lỗ.
Thiết kế này tạo ra nhiều khoảng tiếp xúc giữa dòng không khí và vật liệu chứa than.
Ưu điểm:
- Nhẹ.
- Có thể tạo hình linh hoạt.
- Dễ tích hợp vào các thiết kế màng lọc khác nhau.
- chi phí thấp
1 số sản phẩm liên quan :
+ Màng hỗn hợp panasonic : https://manglockhongkhi.com/san-pham/mang-loc-khong-khi-sharp-fu-s40cx-fu-t43cx-fu-w43cx-fu-51e2c-fu-51e3c-fu-51k5c-fu-s51cx-fu-t51cx-fu-u53cx-fu-w53cx/
④ Thiết kế đặc biệt – màng than của Sharp KI-EX55/KI-EX75
Một số dòng máy có thiết kế màng khử mùi riêng biệt, trong đó có các mẫu được sử dụng trên Sharp KI-EX55/KI-EX75.
Đây có thể xem là một biến thể thiết kế riêng của nhóm màng than hoạt tính dạng nền giấy, được sản xuất để phù hợp với kết cấu và hệ thống lọc của từng dòng máy.
Khi thay thế màng khử mùi cho các model cụ thể, cần đối chiếu đúng mã máy và kích thước màng, không nên chỉ dựa vào hình thức bên ngoài.
Màng lọc kk KI-EX55
Màng Lọc KK KI-EX75
4. Vật liệu sử dụng để sản xuất màng khử mùi
Màng khử mùi thường sử dụng hai nhóm vật liệu chính:
① Nhựa – dùng làm khung
Nhựa có thể được sử dụng để tạo:
- Khung màng lọc.
- Giá đỡ.
- Các vách ngăn giữ than.
- Các chi tiết định hình màng lọc.
Khung nhựa có nhiệm vụ giữ hình dạng, cố định vật liệu lọc và giúp màng lọc dễ dàng lắp đặt vào máy.
② Than hoạt tính – vật liệu khử mùi chính
Than hoạt tính (Activated Carbon) là vật liệu carbon được xử lý để tạo ra hệ thống lỗ xốp và diện tích bề mặt rất lớn.
Chính cấu trúc này giúp than hoạt tính có khả năng hấp phụ các phân tử mùi và một số chất ô nhiễm dạng khí khi không khí đi qua.
Có thể hiểu đơn giản:
Không khí có mùi → đi qua lớp than hoạt tính → một phần phân tử gây mùi bị giữ lại trên bề mặt và trong hệ thống lỗ xốp của than → không khí đầu ra giảm mùi.
Than hoạt tính không giống than thông thường
Than dùng cho màng khử mùi không đơn giản là than được nghiền nhỏ.
Nó phải trải qua quá trình xử lý để tạo ra cấu trúc mao quản phát triển, từ đó tăng diện tích bề mặt và khả năng hấp phụ.
Than hoạt tính có thể được sản xuất từ nhiều nguồn nguyên liệu carbon khác nhau, tùy công nghệ và mục đích sử dụng.
5. Tuổi thọ của màng khử mùi
Màng than hoạt tính không có một thời gian sử dụng cố định cho tất cả các loại máy.
Tuổi thọ phụ thuộc vào:
- Chất lượng và khối lượng than hoạt tính.
- Độ dày của lớp than.
- Diện tích màng.
- Mức độ ô nhiễm của môi trường.
- Lượng mùi trong phòng.
- Thời gian máy hoạt động mỗi ngày.
- Tốc độ gió và lưu lượng không khí đi qua màng.
Ví dụ, một căn phòng thường xuyên có khói thuốc, mùi thức ăn hoặc nhiều mùi hữu cơ sẽ làm vật liệu hấp phụ bão hòa nhanh hơn so với phòng có không khí tương đối sạch.
6. Khi nào cần thay màng khử mùi?
Một số dấu hiệu có thể cho thấy màng than đã đến lúc cần kiểm tra hoặc thay thế:
- Mùi trong phòng bắt đầu xuất hiện trở lại.
- Máy vẫn hoạt động bình thường nhưng khả năng giảm mùi không còn như trước.
- Thay thế khi thấy cảnh báo thay thế hiển thị trên bảng điều khiển.
- Than bị bám bẩn hoặc đổi màu trong quá trình sử dụng lâu dài.
- Màng bị rách, biến dạng hoặc hư hỏng.
Quan trọng: Không nên đánh giá tuổi thọ chỉ bằng màu sắc của than. Than hoạt tính có thể vẫn có màu đen nhưng khả năng hấp phụ đã suy giảm.
7. Có nên rửa màng than hoạt tính không?
Thông thường, không nên tự ý ngâm hoặc rửa màng than hoạt tính bằng nước, trừ khi nhà sản xuất của đúng model đó quy định màng có thể vệ sinh theo cách này.
Lý do là nước có thể:
- Làm ảnh hưởng đến cấu trúc vật liệu.
- Làm bong hoặc thất thoát vật liệu chứa than ở một số loại màng.
- Làm biến dạng lớp nền giấy/bông/xốp.
- Làm giảm hiệu quả của màng nếu vật liệu không được xử lý và sấy đúng cách.
- Dễ tạo ra mùi hôi do vật liệu than bị ẩm vì không làm khô triệt để sau khi rửa bằng nước
Cách bảo dưỡng
Cách vệ sinh thông thường đối với màng khử mùi:
Vệ sinh nhẹ phần bụi bám bên ngoài bằng các thiết bị chuyên dụng như “Máy hút bụi hoặc chổi lông , khăn lau”
Lưu ý :Phơi khô dưới ánh nắng xuất hiện mùi lạ trên màng khử mùi
